آیا مدیران شرکت موظفاند رویدادهای مهم مالی شرکت (مثل انعقاد قرارداد عمده یا تغییرات اساسی) را به سهامداران اطلاع دهند یا صرف افشای عمومی کفایت میکند؟
قانون تجارت به طور صریح حق دسترسی سهامداران به اطلاعات شرکت را تضمین کرده است (ماده ۱۳۹ اصلاحی قانون تجارت)؛ ولی تکلیفی مبنی بر اطلاعرسانی خودکار هیأتمدیره به تکتک سهامداران پیشبینی نکرده است. در مقابل، نهادهای ناظر بازار سرمایه (سازمان بورس و اوراق بهادار و بورس) شرکتهای سهامی عام بورسی را ملزم میکنند اطلاعات «مهم» […]
چه اشخاصی حق دارند به تصمیمات و مصوبات شرکت (مثلا مصوبه مجمع عمومی یا هیئت مدیره) در دادگاه اعتراض نموده و تقاضای ابطال آن را نماید؟
ماده ۲۷۰ قانون اصلاح قسمتی از قانون تجارت، هر ذینفعی میتواند مصوبات شرکتهای سهامی (تشکیل، عملیات یا تصمیمات ارکان) را در صورتی که مقررات قانونی رعایت نشده باشد، در دادگاه قابل ابطال بداند. دیوان عالی کشور نیز تأکید کرده است که در صورت «عدم انجام تکالیف قانونی از سوی هیاتهای ذیربط، هر ذی نفعی میتواند […]
آیا خود شرکت به عنوان شخص حقوقی میتواند در امور کیفری (مثلا کلاهبرداری یا نقض مقررات) متهم واقع شود و مجازات شرکت به چه نحو است؟
مسئولیت کیفری شرکتها (اشخاص حقوقی) در حقوق ایران با تصویب قانون مجازات اسلامی جدید (۱۳۹۲) به رسمیت شناخته شد. مطابق ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)، اصل بر مسئولیت کیفری شخص حقیقی است و شرکت تنها زمانی مسئول شناخته میشود که نماینده قانونی آن به نام یا در راستای منافع شرکت مرتکب جرم شود. بنابراین […]
مدیران شرکت سهامی عام در چه مواردی ممکن است مسئولیت کیفری داشته باشند (برای مثال در جعل صورتجلسات، گزارشهای خلاف واقع، کلاهبرداری از سهامداران)؟
مدیران شرکتهای سهامی عام در موارد متعددی ممکن است مسئولیت کیفری پیدا کنند. قوانین اصلی تعیینکننده شامل قانون تجارت (لایحه اصلاحی ۱۳۴۷)، قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲) و قانون بازار اوراق بهادار (مصوب ۱۳۸۴) و آییننامههای اجرایی مربوطه است. از مصادیق بارز جرائم مدیران سهامی میتوان جعل صورتجلسات، ارائه گزارشها یا صورتهای مالی خلاف واقع، […]
تکالیف شرکت سهامی عام در خصوص ارائه اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات چه مواردی است و اگر شرکتی زیانده باشد آیا باز باید اظهارنامه بدهد؟
بر اساس آخرین اصلاحات قانون مالیاتهای مستقیم (ق.م.م) و قانون مالیات بر ارزش افزوده (مصوب ۱۴۰۰)، شرکتهای سهامی عام به عنوان اشخاص حقوقی، مکلف به رعایت دقیق تکالیف مالیاتی در بازههای زمانی مشخص هستند. عدم رعایت این الزامات، بهویژه با استقرار کامل سامانه مودیان، منجر به محرومیت از معافیتها و تعلق جرایم غیرقابلبخشش میشود. مالیات […]
در صورتی که سود غیرواقعی (موهوم) بین سهامداران تقسیم شود و بعدها مشخص گردد شرکت زیانده بوده، چه مسئولیتی متوجه مدیران خواهد بود؟
قانون تجارت ایران صراحت دارد که «هر سودی که بدون رعایت مقررات این قانون تقسیم شود، منافع موهوم تلقی خواهد شد. بدین ترتیب، اگر مدیران بدون وجود سود واقعی بین سهامداران «سود موهوم» تقسیم کنند، هم در حوزه مدنی و هم کیفری مسئول شناخته میشوند. در بعد کیفری، ماده ۲۵۸ قانون تجارت متهمان (رئیس و […]
چنانچه شرکت سهامی عام بدهی بزرگی (مثلاً وام بانکی) را نتواند بپردازد، آیا طلبکاران میتوانند مستقیماً به اموال شخصی سهامداران یا مدیران رجوع کنند یا فقط اموال شرکت قابل توقیف است؟
شرکت سهامی عام، دارای شخصیت حقوقی مستقل است و مطابق مادهی اول لایحهی اصلاحی قانون تجارت، «مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنان» است. به عبارت دیگر، سهامداران شرکتهای سهامی، به میزان سرمایهای که در شرکت گذاشتهاند (مبلغ اسمی سهام) مسئول پرداخت دیون شرکت میباشند و طلبکاران نمیتوانند بدون حکم خاص قضایی از […]
حد نصاب سهامداران لازم برای اقامه دعوی مسئولیت مدنی علیه هیئتمدیره یا مدیرعامل متخلف چه میزان از سرمایه است؟
مطابق ماده ۲۷۶ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷/۱۲/۲۴، «شخص یا اشخاصی که مجموع سهام آنها حداقل یک پنجم مجموع سهام شرکت باشد» میتوانند در صورت «تخلف یا تقصیر» رئیس یا اعضاء هیئتمدیره یا مدیرعامل، به نام و از طرف شرکت و به هزینه خود علیه ایشان اقامه دعوی کنند. به تعبیر […]
ممنوعیت مدیران شرکت سهامی عام از انجام فعالیت تجاری مشابه و رقابتی با موضوع شرکت (ماده ۱۳۳ ل.ا.ق.ت) چگونه اعمال میشود و ضمانت اجرای تخلف چیست؟
در راستای حفاظت از منافع و مصالح شرکتهای سهامی عام، قانونگذار در ماده ۱۳۳ لایحه اصلاحی قانون تجارت (ل.ا.ق.ت) بهطور خاص به موضوع ممنوعیت مدیران شرکت سهامی عام از انجام فعالیتهای تجاری مشابه و رقابتی با موضوع شرکت پرداخته است. این ماده بهعنوان یکی از اصول مهم در تنظیم روابط تجاری و حفاظت از حقوق […]
در صورت عدم پرداخت مالیاتهای شرکت، آیا سازمان امور مالیاتی میتواند مدیران شرکت را شخصاً مسئول پرداخت قرار دهد؟
بر اساس اصول حقوقی، شرکتهای تجاری دارای شخصیت حقوقی مستقل از مدیران و شرکا هستند؛ بنابراین دیون و تعهدات شرکت عموماً فقط از خود شرکت قابل مطالبه است و مدیران شخصاً مسئول پرداخت بدهیهای شرکت نیستند. با این حال، قانون مالیاتهای مستقیم برای تسهیل وصول مالیاتهای شرکت، مسئولیت تضامنی مدیران شرکتها را در پرداخت مالیاتهای […]